معرفی انواع ایرانیت
همه ما وقتی نام «ایرانیت» را میشنویم ناخودآگاه ورقهای موجداری که روی سقف سوله، حیاط خلون، پارکینگ یا خانه روستایی استفاده میکردند، به ذهن ما میرسد. با اینکه هنوز ایرانیت کاربرد قبلی خود را حفظ کرده اما کامل و دقیق نیست چون تنوع ایرانیت بسیار زیاد شده و امروزه انواع ایرانیت از نظر جنس، مقاومت، زیبایی و قیمت تولید شدهاند. بنابراین وقتی قصد داریم برای ساختمان خود ایرانیت سفارش بدهید، باید از قبل انواع مختلف آن مثل ایرانیت سیمانی را بشناسید تا اشتباه نکنید چون فروشندگان و مجریان ایرانیت شاید اطلاعات غلط به شما بدهند و بعدا هزینه سنگینی بابت تعمیر و تعویض بپردازید.
انواع مدلهای ایرانیت
امروزه ایرانیت انواع مختلفی دارد که هر یک ویژگی، کاربرد، مزایا و معایب خاص خودشان را دارند:
- ایرانیت فایبرگلاس
- ایرانیت پنکوسیم
- ایرانیت فلزی گالوانیزه
- ایرانیت پلاستیکی
- ایرانیت سیمانی قدیمی
- ایرانیت غیر آزبستی
- ایرانیت شانی
- ایرانیت ساندویچ پانل
ویژگیهای هر مدل
در جدول زیر ویژگیهای هر کدام از انواع ایرانیت را مشاهده میکنید:
| مدل | ضخامت رایج | وزن تقریبی برحسب کیلوگرم در متر مربع | طول عمر مفید | مقاومت حرارتی | عبور نور | قیمت نسبی |
| فایبرگلاس | ۱.۵ تا ۳ میلیمتر | ۲ تا ۳.۵ | ۲۰ تا ۳۰ سال | عالی | عالی | بالا |
| پنکوسیم | ۵ تا ۶ میلیمتر | ۱۱ تا ۱۳ | ۲۰ تا ۴۵ سال | عالی | خیر | متوسط |
| فلزی گالوانیزه | ۰.۵ میلیمتر | ۴ تا ۶ | ۱۵ تا ۲۵ سال | متوسط | خیر | متوسط به پایین |
| پلیکربنات | ۰.۸ تا ۲ میلیمتر | ۱ تا ۲.۵ | ۱۰ تا ۲۰ سال | خوب | عالی | بالا |
| فایبرسمنت غیر آزبستی | ۶ میلیمتر | ۱۲ تا ۱۴ | ۴۰ تا ۵۰ سال | عالی | خیر | متوسط |
| شانی | ۶ تا ۸ میلیمتر | ۱۴ تا ۱۶ | ۴۰ تا ۵۰ سال | عالی | خیر | بالا |
کاربردهای مدلهای متنوع ایرانیت
در جدول زیر کاربردهای مختلف انواع ایرانیت را مشاهده میکنید:
| نوع ایرانیت | کاربردهای اصلی | کاربردهای پیشنهادی | کاربردهایی که توصیه نشده | نکات تکمیلی |
| فایبرگلاس (شفاف و نیمه شفاف) | نورگیر حیاط خلوت، پارکینگ، آلاچیق، گلخانه، پوشش استخر، سایهبان مغازه، پاسیو، سایبان تراس | به عنوان نورگیر برای گرفتن نور زیاد و مستقیم، زیبایی مدرن | سقف اصلی خانه مسکونی، سوله بزرگ صنعتی | بهترین انتخاب برای صرفهجویی برق |
| پنکوسیم/فایبرسمنت غیر آزبستی | سوله صنعتی، مرغداری، دامداری، انبار، کارگاه، سردرب منزل، سقف شیروانی ویلا و روستایی | اگر طول عمر متوسط به بالا میخواهید | نور نمیدهد و نورگیر خوبی نیست و برای مناطق خیلی شرجی برای طولانی مدت | برای سازه صنعتی پرفروشترین مدل ایرانیت است |
| فنری گالوانیزه (رنگی/ساده) | سوله، کارخانه، پارکینگ بزرگ، انبار کالا، سردرب مغازه، کانکس، سایبان صنعتی | مناطق شرجی شمال و جنوب و برای سازهای که وزن کم اهمیت دارد | نورگیر اصلا ندارد و برای گلخانه هم مناسب نیست | در مناطق شمالی و جنوب طول عمر بیشتری نسبت به ایرانیت سیمانی دارد |
| پلی کربنات (تک و چند جداره) | نورگیر مدرن، گلخانه حرفهای، سایبان ایستگاه اتوبوس، سقف استادیوم، تراس شیک، ورتیوال | پروژه لوکس و مدرن که هم نورگیر خوب داشته باشد و هم عایق حرارتی خوبی باشد | سقف اصلی سولههای بزرگ چون صدای باران خیلی زیاد و اذیت کننده است | مدل چند جداره عایق بسیار خوبی است |
| شانی (طرح سفال) | ویلای شمال، خانههای روستایی شیک، رستوران سنتی، سردرب با معماری ایرانی | جایی که ظاهر سفال میخواهید اما هزینه سفال واقعی را ندارید و وزن کمتری باید استفاده کنید | سوله صنعتی، مرغداری، دامداری | زیبایی بالا و از لحاظ وزنی هم یک پنجم سفال واقعی است |
| ایرانیت آزبستی | تولید ممنوع شده و شاید برای انبارهای قدیمی ببینید | هیچ کدام به دلایل بهداشتی ممنوع است | همه موارد | اصلا توصیه نشده چون سرطانزاست |
| ایرانیت سیمانی ساده و رنگی | سقف موقت، کارگاههای کوچک، انبار روستایی | پروژههایی که موقت هستند و بودجه خیلی کمی دارند | مناطق شرجی، نورگیر، ویلاهای لوکس | ارزانترین نوع ایرانیت |
ایرانیت غیر آزبستی (فایبرسمنت)
دقیقا از همان سال ۱۳۹۷ ایرانیت غیر آزبستی جایگزین مدل آزبستی شد که تقریبا ۹۵% بازار را در اختیار دارد. ایرانیت سیمانی یکی از پرکاربردترین مصالح ساختمانی در ایران برای پوشش سقف و دیوارها محسوب میشود. این ورقها از ترکیب سیمان پرتلند با الیاف تقویتکننده غیرآزبستی مانند فایبرگلاس یا سلولز ساخته میشوند و جایگزین ایمنتری برای ایرانیتهای قدیمی آزبستی هستند.
ایرانیت سیمانی عمدتاً شامل سیمان، آب، سیلیس و الیاف معدنی یا مصنوعی است که در فرآیند اتوکلاو (فشار و حرارت بالا) تولید میشود. این ترکیب باعث افزایش مقاومت در برابر رطوبت، آتش و ضربه میگردد، بدون اینکه خطرات سلامتی آزبست را داشته باشد.
تعریف و ترکیبات دقیق
- سیمان پرتلند تیپ ۲ یا ۵ حدود ۸۵ تا ۹۰%
- الیاف تقویت کننده ایمن شامل PVA یا الیاف سلولزی، گاهی هم سیلیس کریستالی ریز به مقدار خیلی کم
- افزودنی معدنی و پلیمری برای بالاتر بردن انعطافپذیری
- تولید با فرایند اتوکلاو (فشار بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ بار + بخار ۱۸۰ درجه)
ضخامت رایج این نوع ایرانیت بین ۵.۵ تا ۶.۵ میلیمتر و سایز استاندارد آن ۱ در ۲ متر، ۱.۱ در ۲ متر، ۱.۱ در ۱.۷۵ متر و غیره.
کاربردها و بازار مصرف واقعی
| نوع پروژه | درصد مصرف تقریبی | دلیل انتخاب |
| سوله صنعتی و کارخانه | ۶۵% | قیمت مناسب، مقاومت عالی و عایق صدا |
| مرغداری، دامداری و گلخانههای بزرگ | ۷۵% | غیر قابل اشتعال، طول عمر بالا |
| سقف ویلاهای شمال و روستایی | ۸۰% | ظاهر سنتی و مقاوم در باران اسیدی |
| سردرب منازل، پارکینگ و سایبان | ۹۰% | ارزان و نصب راحت |
| مدارس، مساجد و ساختمان دولتی | ۹۵% | تنها گزینه مجاز دولتی |
ایرانیت فایبرگلاس
در خصوص ایرانیت فایبرگلاس قصد داریم از چند جنبه به آن بپردازیم:
ماده تشکیل دهنده و ویژگیها
ایرانیت فایبرگلاس ترکیبی از مواد رزین پلی استر غیر اشباع تقویت شده با الیاف شیشه است. به ایرانیت فایبرگلاس، طلق فایبرگلاس، ورق شفاف یا ایرانیت شیشهای هم میگویند.
ویژگیهای کلیدی:
- شفافیت بین ۸۰ تا ۹۰%
- عایق حرارتی و صوتی بالا
- مقاومت ضربهای بسیار بالا تا ۲۰ برابر شیشه معمولی
- مقاومت کامل در برابر UV و زرد شدن
- وزن بسیار سبک
مزایا و معایب:
مزایای ایرانیت فایبرگلاس عبارتند از:
- عبور نور طبیعی و در نتیجه صرفهجویی عالی در مصرف برق
- زیبایی فوقالعاده زیاد مخصوصا برای آلاچیق و نورگیر
- نصب ساده و سریع
- مقاومت بالا در برابر ضربه و تگرگ
معایب:
- قیمت زیاد
- اگر رزین نامرغوب استفاده شده باشد بعد از ۵ تا ۷ سال کدر خواهد شد
- قابل اشتعال است
موارد کاربرد و نکات نصب
بهترین کاربرد ایرانیت فایبرگلاس برای نورگیر حیاط خلوت، سقف پارکینگ، گلخانه، آلاچیق، پوشش استخر، سایهبان مغازه، پاسیو و جایی که نور طبیعی بدون ورود باران نیاز داشته باشید.
نکات مهم نصب
- حتما از واشر و اورلپ ۱.۵ موج استفاده شود
- پیچ مخصوص فایبرگلاس با سر تخت و واشر لاستیکی استفاده کنید
- فاصله هر پیچ حداکثر ۳۰ سانتیمتر
- برای جلوگیری از ترکیدگی حرارتی، سوراخ پیچ را کمی بزرگتر از قطر پیچ دریل کنید.
ایرانیت پنکوسیم
در ادامه بیشتر با ایرانیت پنکوسیم آشنا خواهید شد:
تعریف و ترکیبات
ایرانیت پنکوسیم نسل جدید ایرانیت سیمانی است که به جای آزبست از PVA یا الیاف سلولزی استفاده کردهاند و در بازار به اشتباه، ایرانیت سیمانی گفته شده است.
ویژگیهای فیزیکی و مقاومتی
- مقاومت خمشی و ضربهای بالاتر نسبت به ایرانیت سیمانی
- دارای کلاس A آتش یعنی کاملا غیر قابل اشتعال
- عایق عالی حرارت و صدا
- در شرایط عادی تا ۴۰ سال دوام دارد
محلهای مناسب استفاده
سولههای صنعتی، مرغداری، دامداری، انبار، کارگاه، سردرب منازل، سقف شیروانی ویلا و هر جایی که مقاومت بالا و قیمت مناسب نیاز دارید.
ایرانیت فلزی (گالوانیزه)
خصوصیات ورق گالوانیزه
ضخامت ۰.۴ تا ۰.۶ میلیمتر، پوشش روی ۱۲۰ تا ۱۸۰ گرمی به همراه رنگ کورهای الکترواستاتیک
مزایا در برابر شرایط آبوهوایی
- در مناطق شرجی (شمال و جنوب)، طول عمر بیشتری نسبت به ایرانیت سیمانی دارد
- رنگپریدگی ندارد و بین ۱۰ تا ۱۵ سال گارانتی رنگ دارد
- وزن سبکی دارد و در نتیجه سازه سبکتر خواهد بود
تنوع رنگ و طرحها
سفید، آبی، قرمز، قهوهای، سبز و غیره و حتی طرح سفال و شینگل هم موجود است
ایرانیت پلاستیکی (پلی کربنات)
ساختار و مواد
پلیکربنات چند جداره (توخالی) یا تک جداره، گاهی UPVC
خواص فیزیکی و نوردهی
- عبور نور تا ۹۰%
- مقاومت ضربهای فوقالعاده (نشکن)
- عایق حرارتی خوب به خصوص در مدل چند جداره
کاربردهای خاص
ایرانیت پلاستیکی یا پلی کربناتی را میتوانید به شکلهای زیر استفاده کنید:
- نورگیر
- گلخانه
- سایبان ایستگاه اتوبوس
- پوشش استادیوم
- سقف تراس مدرن
ایرانیت شانی یا طرح سفال
ایرانیت شانی همان مدل فایبرسمنت است با این تفاوت که لایه رویی آن به شکل سفال ایرانی، اسپانیایی یا خمرهای قالبگیری و رنگآمیزی شده تا ظاهری خیلی مشابه با سفال پیدا کند. این نوع ایرانیت تقریبا از سال ۹۹ به دلیل ظاهر سنتی و زیبای سفالی بسیار معروف شد اما هزینه آن یک پنجم تا یک ششم سفال واقعی است.
رنگ رایج ایرانیت شانی، قرمز پر رنگ، قهوهای سوخته، نارنجی، آجری، مشکی – قهوهای با پوشش رنگی اکریلیک نانو کورهای، با طول عمر واقعی ۴۵ تا ۶۰ سال است. ایرانیت شانی برای ویلاهای شمال، رستوران و سفرهخانه سنتی، خانههای روستایی لوکس و بازسازی شده، آلاچیق و پرگولا با طرح سنتی، سقف مساجد، امامزاده و حسینیه جدید مناسب است.
(ایرانیت آزبستی)
در حال حاضر تولید ایرانیت آزبستی از سال ۹۷ به دلیل خطرات سرطانزایی و ویژگیهای بسیار قدیمی و ناکارآمد برای پروژههای امروزی، تولید آن در ایران ممنوع است. بنابراین همانند سایر ایرانیتهای معرفی شده به توضیح جنبههای مختلف آن نمیپردازیم. صرفا بد نیست بدانید که اگر قصد بازسازی ساختمان قدیمی که با ایرانیت آزبستی کار شده را داشته باشید، حتما باید شرکتهای مجاز فعال در دفع ضایعات خطرناک، آزبستها، جمعآوری و دفن ویژه شوند. طبق قوانین موجود هم برای فروشنده و پیمانکاری که از این نوع ایرانیت استفاده کنید جریمه سنگین در نظر گرفته شده است. بهترین جایگزین، ایرانیت پنکوسیم، ایرانیت گالوانیزه و ایرانیت شانی هستند.
کدام انواع ایرانیت را سفارش دهیم؟
در کل اگر به دنبال نور طبیعی و زیبایی بالا هستید، فایبرگلاس یا پلی کربنات چند جداره بگیرید، مقاومت بالا و قیمت مناسب نیاز دارید، پنکوسیم یا فایبرسمنت غیر آزبستی سفارش دهید. در منطقه شرجی با احتمال بارش اسیدی سکونت دارید، گالوانیزه رنگی بگیرید اما اگر ظاهر سنتی و ویلایی میخواهید ایرانیت شانی بهترین گزینه است. اگر گلخانه دارید پلی کربنات چند جداره یا فایبرگلاس سفارش دهید و اگر بودجه خیلی کمی دارید، ایرانیت سیمانی ساده یا گالوانیزه بدون رنگ برای شما مناسب است.
